My z Istebnej

Pomysł tej wystawy narodził się podczas pleneru malarskiego w Istebnej, malowniczym zakątku Beskidu Śląskiego. Być może aura miejsca spowodowała, że poczuliśmy się szczególnie dobrze w swym towarzystwie, że wyznawane poglądy, poczucie humoru i usposobienie odpowiadają nam wzajemnie i może warto przenieść naszą znajomość na poziom wspólnej wystawy.

Trzech z nas obraca się wokół szeroko rozumianej figuracji, a jeden balansuje na granicy abstrakcji i poetyckiej metaforyczności. Malarstwo Tomka Lubaszki, bo o nim mowa, jest gęste, skupione, kontemplacyjne, z silnym akcentowaniem faktury. Miałem możliwość przed laty na jednym z plenerów podejrzeć jego warsztat, gdy ucierał w moździerzach pigmenty ze spoiwami i, niczym alchemik, odmierzał miarki piasku, iłów i gliny, wyczarowując aluzyjne obiekty architektury i transpozycje pejzaży pełne archetypicznych znaków i symboli. A wszystko skąpane w stonowanych brązach, oliwkowych zieleniach i szarościach, gdzie gra świateł nadaje obrazom dodatkowej zagadkowej aury.

Po przeciwnej stronie takiej estetyki plasuje się twórczość Michała Smółki. Jest to malarz wszechstronny, podejmujący wiele tematów; maluje martwe natury, pejzaże i architekturę miejską. Teraz zdecydował się zaprezentować impresje z jego licznych, egzotycznych podróży. Obrazy malowane są z ogromnym temperamentem, jaskrawe, nasycone światłem i częstokroć z pełną orkiestracją barw. Malarz chwyta życie w momentach zwyczajnych i pospolitych, ale dynamiczna kompozycja i kondensacja kolorów zamieniają szorstką codzienność w pełne napięcia konstrukcje. Te obrazy mogą być metaforyczną dywagacją na temat miejsca człowieka na ziemi, jego losów i wartościach kształtowanych przez środowisko, w którym dane mu żyć i mieszkać.

Inne cele i ideały przyświecają Bogusławowi Jagielle. Na jego płótnach pojawiają się pieczołowicie komponowane postacie kobiet, z których emanuje wysmakowana elegancja i delikatny erotyzm. Układ rąk, przechylenie ramion, łuk szyi, profil policzka, zmrużenie oczów, ułożenie włosów, rozchylenie bądź zaciśnięcie palców ? tworzą precyzyjną logikę kierunków, kontrastów, rytmów, akcentów. Całość możemy odczytać jako personifikację ideału kobiecego piękna. Obrazy w stonowanych ugrach, perłowo-mlecznych i zielonkawych barwach mają w sobie coś ze szlachetnego skupienia i medytacji. Z pewnością malarzowi poprzez skłonność do dekoracyjności, płynnej linii i akcentowania szczegółu nie chodzi tylko o fizyczną dosłowność, ale o szerszy kontekst i typ inspiracji sięgający średniowiecznego malarstwa tablicowego, obrazów włoskiego quattrocenta, secesji oraz sztuki art déco.

Wreszcie niżej podpisany, próbujący od lat zmierzyć się z wizerunkiem człowieka, jego wyglądem, mową ciała i psychologią postaci. Frapuje mnie ludzka odmienność, bo każdy z nas mimo pozornych podobieństw nosi indywidualne piętno, które nigdy się nie powtarza. Przygotowałem zestaw portretów opartych na mocnych kontrastach walorowych, chętnie używając czerni, bieli i szarości. Poprzez położenie nacisku na kostium, rekwizyt i gest modela starałem się też uzyskać pewien teatralny efekt.

Wspólna wystawa to na pewno ciekawe doświadczenie i artystyczna przygoda. Choć pobieraliśmy nauki w różnych ośrodkach akademickich i mieszkamy w różnych częściach kraju, to wyznajemy pewną estetykę opartą na tradycji, atencji dla warsztatu, inspiracji naturą i bogactwie kolorystyki. Mimo odmiennych stylów, technik i formatów wystawa, moim zdaniem, nie jest bezładna, wzajemnie rezonuje, tworząc ciekawe zestawienia i relacje. Zatem połączyły nas nie tylko koleżeńskie znajomości, ale sztuka, która poprowadziła naszą czwórkę od spotkania w beskidzkim zakątku do Konduktorowni w Częstochowie.

Michał Baca